Döviz Kurlarının Yurtiçi Fiyatlara Geçiş Etkisi: Türkiye Ekonomisi 2003-2017 Dönemi Uygulaması

Sevim AKDEMİR, Murat ÖZÇELİK

Öz


Uluslararası finans hareketlerinin serbestleşmesi ve ülkeler arasındaki artan ticaret, döviz kurlarının ülke ekonomileri üzerindeki etkisini arttırmıştır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde döviz kurları yurt içi fiyatları etkilemektedir. Döviz kurunun yurt içi fiyatlar üzerinde yarattığı enflasyonist etkilere döviz kuru geçiş etkisi olarak adlandırılmaktadır. Döviz kuru geçiş etkisi, ithal fiyatların ulusal para cinsinden değerini ve üretimde kullanılan ithal ara mallarının fiyatlarını yükselterek yurtiçi fiyatlarının yükselmesine neden olmaktadır. Bir ülkede döviz kurlarında gerçekleşen değişim, yurtiçi malların fiyatlarına aynı oranda yansıyorsa tam geçiş etkisi, aynı oranda yansımıyorsa kısmi geçiş etkisi var demektir. Çalışmamızda Türkiye’de döviz kurlarının tüketici fiyatları, imalat sanayi fiyatları üzerinde yarattığı etkiyi göstermek amacıyla, imalat sanayi fiyat endeksi, tüketici fiyat endeksi, döviz kuru ve ithalat birim değer endeksi verileri kullanılarak Ocak 2003 ve Haziran 2017 dönemini kapsayan 174 aylık veri kullanılarak SVAR modeli tahmin edilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular sonucunda Türkiye’de tamamlanmamış geçiş etkisinin görüldüğü sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca imalat sanayi fiyatları TÜFE’ye göre döviz kurundan daha çok etkilenmektedir.


Anahtar Sözcükler: Döviz kuru, Yapısal VAR analizi, Döviz kuru geçiş etkisi


Tam Metin:

PDF



İletişim Adresi: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 14030 Gölköy-BOLU

Tel: 0 374 254 10 00 / 14 86 Faks: 0 374 253 45 21 E-posta: iibfdergi@ibu.edu.tr

ISSN (Basılı) : 1306-2174
ISSN (Elektronik) : 1306-3553